Framkvæmdin 2016

Könnunin náði til félagsmanna VR sem voru í félaginu í desember 2015. Að auki var fyrirtækjum boðið að aðrir starfsmenn en félagsmenn VR fengju senda könnunina. Alls nýttu um 109 fyrirtæki sér þetta boð. Listi kom frá þessum fyrirtækjum með nöfnum og heimilisfangi eða netfangi starfsmanna.

Fyrirtæki ársins 2016 fór þannig fram að félagsmenn VR fengu sendan tölvupóst, ef netfang var til staðar. Þá var hringt í félagsmenn sem ekki voru með netfang og þeim boðið að taka þátt í könnuninni á netinu. Ef þeir samþykktu, var netfangs aflað og könnunin síðan send á þá. Einnig var hringt í félagsmenn þar sem könnun virtist ekki komast til skila eða þar sem netfang var rangt. Þá var starfsmönnum þeirra fyrirtækja sem buðu öllum sínum starfsmönnum að taka þátt sendur listi á netinu ef slíku var komið við. Þeir starfsmenn sem ekki höfðu netfang var boðið að taka þátt á netinu, en þá var send slóð og lykilorð í GSM síma viðkomandi með SMS. Könnunin var gerð í febrúar og mars 2016.

Alls voru 35.538 manns í úrtakinu. Svör bárust frá 12.068 starfsmönnum um 1.000 fyrirtækja, en svör 126 svarenda voru ekki nothæf og því voru svör 11.942 manns notuð við úrvinnslu almennra spurninga, sem gerir 37,1% svarhlutfall. Svarhlutfall lækkar frá árinu 2015 en þá var það 45,5%. Ein helsta ástæða þess er að forsendum fyrir þátttöku félagsmanna var breytt, þ.e. nú fengu allir sem voru greiðandi til félagsins í desember og þegar könnunin var gerð að taka þátt en áður var miðað við fullgilda félagsmenn eingöngu. Mikilvægt er að hafa í huga að þetta er svörun úr heildarhópi eða þýði því allir félagsmenn VR, að uppfylltum framangreindum skilyrðum, höfðu möguleika á að taka þátt.

Til þess að fyrirtæki væru tekin með í greininguna á Fyrirtæki ársins 2016, og væru birt á þeim listum sem finna má á vefnum, þurfti fjöldi svarenda að ná ákveðnu lágmarki. Krafa var gerð um 35% svarhlutfall frá fyrirtæki. Auk þess var miðað við að lágmarki 5 svarendur svöruðu hjá fyrirtækjum með færri en 20 starfsmenn og að lágmarki 6 starfsmenn hjá fyrirtækjum með 20 til 49 starfsmenn. Hjá fyrirtækjum með 50 til 99 starfsmenn þurftu að lágmarki 10 starfsmenn, 20 starfsmenn hjá fyrirtækjum með 100 til 499 starfsmenn og 50 starfsmenn hjá fyrirtækjum með 500 starfsmenn eða fleiri að hafa sent svör sín til Gallup. Alls uppfylltu 226 fyrirtæki þessi skilyrði og byggja niðurstöður á vali á Fyrirtæki ársins 2016 á svörum 7.114 starfsmanna þessara fyrirtækja.

Mælingar

Fyrirtæki ársins 2016 voru valin með þeim hætti að spurningalisti var lagður fyrir starfsmenn fyrirtækja þar sem þeir voru inntir eftir mati á innra starfsumhverfi fyrirtækis síns. Mælingin náði til níu mismunandi þátta í starfsumhverfi fyrirtækja, en með því að láta mælinguna ná til margra þátta fæst heilsteypt mynd af innra starfsumhverfi þeirra. Svo víðtæk mæling hjálpar stjórnendum einnig að átta sig betur á stöðu mála hjá sínu fyrirtæki því þeir fá niðurstöður um hvern þátt starfsumhverfisins. Þannig er auðveldara að sjá í hvaða málum úrbóta er þörf og hvaða þættir eru í góðum farvegi.

Þáttagreining (factor analysis) var notuð til að greina undirliggjandi þætti sem skýra fylgni milli spurninga. Með þeirri aðferð kemur í ljós hvaða spurningar mæla tiltekin hugtök eða þætti, það er hvaða hugtök eru mæld í spurningalistanum og hversu mörg þau eru. Í þáttagreiningunni komu í megindráttum fram níu þættir.

Þeir níu þættir sem komu fram eru viðhorf starfsfólks til stjórnunar, launakjara, vinnuskilyrða, sveigjanleika vinnu, möguleika starfsmanna á sjálfstæðum ákvörðunum í starfi, ímynd fyrirtækis, ánægja og stolt starfsmanna, starfsandi í fyrirtækinu og nú í fyrsta skipti viðhorf til jafnréttis. Þættirnir níu eru samsettir úr þeim spurningum sem falla undir hvern þátt (sjá töflu 2 neðst á þessari síðu).

Hverri spurningu er hægt að svara á fimm punkta kvarða þar sem annar endi kvarðans gefur til kynna mikla ánægju með það sem spurt er um en hinn endinn gefur til kynna mikla óánægju. Einkunn á hverjum þætti stendur því fyrir meðalánægju svarenda á þeim spurningum sem falla undir viðkomandi þátt. Spurningunum er raðað upp í töflunni eftir hleðslu þeirra á þáttinn þannig að sú spurning sem er með hæsta hleðslu er efst.

Aðferð

Valið á Fyrirtæki ársins 2016 byggist á heildareinkunn sem er samsett úr þessum níu þáttum. Allir þættirnir taka gildi á bilinu 1 til 5, þar sem 5 gefur til kynna mjög mikla ánægju starfsmanna með viðkomandi þátt í starfsumhverfi fyrirtækis síns en 1 gefur til kynna mjög mikla óánægju. Ef fyrirtækið er með gildið 3 á þætti þá gefur það til kynna að starfsmenn séu hvorki ánægðir né óánægðir með viðkomandi þátt í starfsumhverfi fyrirtækisins.

Í samsetningu heildareinkunnar er vægi þáttanna níu ólíkt (sjá töflu 1). Sama mælistika er á heildareinkunninni og á þáttunum, lægsta gildi er 1 og gefur til kynna mesta óánægju eða neikvæðasta afstöðu en hæsta gildið er 5 og gefur til kynna mesta ánægju eða jákvæðasta afstöðu.

Tafla 1. Vægi þátta í heildareinkunn.

 
               

Stjórnun

 

15%

Starfsandi

     

13%

Launakjör

     

10%

Vinnuskilyrði

   

12%

Sveigjanleiki vinnu

   

8%

Sjálfstæði í starfi

   

8%

Ímynd fyrirtækis

   

10%

Ánægja og stolt

   

11%

Jafnrétti

 

 

12%

Við þáttagreiningu var notuð principal axis aðferð með hornskökkum (oblique) snúningi og var fylgni milli þátta í öllum tilfellum hærri en 0,3. Samanlagt skýra þættirnir 68,5% af heildardreifingu breytanna (sjá breytur/spurningarnar í töflu 2 neðst á síðunni). Vægi einstakra þátta í heildareinkunn byggir á því hve stórt hlutfall dreifingarinnar hver þáttur skýrir af dreifingu allra spurninganna.

Miðað var við að þáttahleðsla væri 0,3 eða hærri á viðeigandi þætti, en þá skýrir hvert atriði að minnsta kosti 9% af dreifingu þáttarins. Atriðagreining (item analysis) studdi það að þessi atriði áttu vel heima á viðeigandi þáttum. Á heildina litið voru atriði með góða þáttahleðslu við sína þætti.

Við atriðagreiningu kom í ljós að þættirnir níu hafa góða innri samkvæmni (sjá töflu 3).

Tafla 3. Áreiðanleiki kvarðanna sem mynda heildarmælingu á Fyrirtæki ársins.

                   

 

 

 

 

 

 

Cronbach’s Alpha

Meðalfylgni

 

Lægsta fylgni

Hæsta fylgni

 

 

 

 

 

 

Stjórnun

 

 

0,95

0,65

0,53

0,82

Launakjör

         

0,86

0,67

0,58

0,78

Vinnuskilyrði

         

0,86

0,48

0,36

0,62

Sveigjanleiki vinnu

       

0,83

0,50

0,40

0,71

Sjálfstæði í starfi

       

0,84

0,57

0,45

0,68

Ímynd fyrirtækis

       

0,88

0,71

0,67

0,76

Starfsandi

         

0,82

0,62

0,56

0,70

Ánægja og stolt

 

 

 

 

0,92

0,76

0,68

0,90

Jafnrétti

       

0,86

0,51

0,33

0,83

 

Meðalheildareinkunn fyrirtækja sem komust á lista yfir Fyrirtæki ársins, var 4,17 en töluverðu munar á hvort um fyrirtæki færri en 20 starfsmenn, fyrirtæki með 20 til 49 starfsmenn eða fyrirtæki með 50 starfsmenn eða fleiri er að ræða eins og sjá má í töflu 4.

Tafla 4. Meðaltöl þátta 

 

         

Fyrirtæki á lista með færri en 20 starfsmenn

Fyrirtæki á lista með 20 til 49 starfsmenn

Fyrirtæki á lista með 50 starfsmenn eða fleiri

Öll fyrirtæki á lista

         
         
       

Heildarmeðaltal

 

 

 

 

4,26

4,14

4,13

4,17

Stjórnun

 

4,27

        4,14

4,15

4,18

Starfsandi

       

4,36

4,31

4,37

4,34

Launakjör

       

3,55

3,39

3,25

3,38

Vinnuskilyrði

       

4,15

3,98

3,94

4,01

Sveigjanleiki vinnu

       

4,48

4,39

4,40

4,42

Sjálfstæði í starfi

       

4,48

4,33

4,30

4,36

Ímynd fyrirtækis

       

4,43

4,30

4,23

4,31

Ánægja og stolt

       

4,43

4,30

4,26

4,32

Jafnrétti

 

 

 

 

4,26

4,10

4,21

4,18

Af þáttunum níu var meðaltalið hæst á þáttunum sveigjanleiki vinnu, starfsanda og sjálfstæði í starfi en lægst á þættinum launakjör.

Tafla 2 - Þættirnir sem mynda mælingu á Fyrirtæki ársins 2016

Smelltu á plúsinn fyrir framan hvern þátt til að fá nánari upplýsingar.

Stjórnun

Starfsandi

Launakjör

Vinnuskilyrði

Sveigjanleiki vinnu

Sjálfstæði í starfi

Ímynd fyrirtækis

Ánægja og stolt

Jafnrétti

Allar niðurstöður

Fyrirtæki ársins - sigurvegarar

Johan Rönning, Expectus og Vinnuföt eru Fyrirtæki ársins 2016 samkvæmt niðurstöðum könnunar VR meðal félagsmanna og fleiri starfsmanna á vinnumarkaði. Hástökkvarar ársins eru þrír, einn í hverjum stærðarflokki: Klettur - sala og þjónusta, Fastus og Karl K. Karlsson.

Sjá nánar

Fyrirmyndarfyrirtæki

Fyrirtækin í tíu efstu sætum í hverjum stærðarflokki eru sannarlega til fyrirmyndar og telur VR ástæðu til að vekja sérstaka athygli á frammistöðu þeirra. Þessi fyrirtæki fá titilinn Fyrirmyndarfyrirtæki VR 2016. Mörg þessara fyrirtækja eru í efstu sætunum á hverju ári, hvernig sem staðan er.

Sjá nánar

Listi yfir fyrirtæki

Hér er hægt að sjá stöðu einstakra fyrirtækja í hópi stærri fyrirtækja þar sem starfsmenn eru 50 eða fleiri, í hópi meðalstórra fyrirtækja þar sem starfsmenn eru frá 20 upp í 49 eða í hópi lítilla fyrirtækja þar sem starfsmenn eru 19 eða færri. Hægt er að velja atvinnugrein og sjá eingöngu stöðu fyrirtækja innan þeirrar greinar.

Sjá nánar

Ríkir jafnrétti á vinnustaðnum?

Rúmlega 80% svarenda segja að jafnrétti ríki á þeirra vinnustað, hvort sem litið sé til kyns starfsmanna, aldurs , uppruna, kynhneigðar eða trúar- eða lífsskoðana. Fjölbreytni virðist mikil og fæstir telja að starfsfólki sé mismunað á þeirra vinnustað. Í ár er í fyrsta sinn spurt um jafnrétti þar sem niðurstöðurnar hafa áhrif á val á Fyrirtæki ársins.

Sjá nánar

Helstu niðurstöður

Fleiri eru sáttir við launakjör sín í ár en fyrri ár. Þá segist mikill meirihluti svarenda vera allsendis óhræddur við að segja skoðun sína í vinnunni, þó að það geti valdið ágreiningi. Svarendur gefa sínum næsta yfirmanni almennt góða einkunn og starfsöryggi hefur aukist ár frá ári. Hér má sjá helstu niðurstöður í könnuninni.

Sjá nánar

Allir geta verið með

Rúmlega eitt hundrað fyrirtæki sem birtast á listum VR yfir Fyrirtæki ársins 2016 tryggðu öllum starfsmönnum sínum þátttöku í könnuninni – óháð stéttarfélagsaðild þeirra – og hafa þau aldrei verið fleiri. Þessi fyrirtæki eru merkt með stjörnu (*) á listunum yfir fyrirtækin. VR hvetur fyrirtæki til að tryggja öllum starfsmönnum þátttöku.

Sjá nánar

Almennur vs. opinber

Könnunin á Fyrirtæki og Stofnun ársins nær ekki eingöngu til fyrirtækja heldur einnig til stofnana. SFR stéttarfélag og Starfsmannafélag Reykjavíkur bjóða félagsmönnum sínum þátttöku auk þess sem aðrir starfsmenn ríkisins taka einnig þátt á vegum fjármálaráðuneytisins. Alls nær könnunin til um 50 þúsund manna á vinnumarkaði.

Sjá nánar

Lykilþættirnir níu

Í könnun VR er spurt um viðhorf til níu lykilþátta í innra starfsumhverfi fyrirtækja. Mikill munur er á viðhorfi starfsmanna, m.a. eftir starfi, atvinnugrein og stærð fyrirtækis. Heildareinkunn er lægst hjá fyrirtækjum í iðnaði og samgöngum og flutningum en hæst hjá fyrirtækjum í sérhæfðri þjónustu.

Sjá nánar

Framkvæmdin

Gerðar voru breytingar á forsendum þátttöku félagsmanna í könnun VR í ár. Nú nær hún til félagsmanna sem voru greiðandi í desember 2015 en ekki eingöngu þeirra sem voru fullgildir. Þá ákváðu 109 fyrirtæki að bjóða öðrum starfsmönnum en félagsmönnum VR þátttöku í könnuninni.

Sjá nánar

Hugmyndafræðin

Í könnun VR á Fyrirtæki ársins er viðhorf starfsmanna til lykilþátta í starfsumhverfi vinnustaðarins metið. Könnunin er vettvangur fyrir félagsmenn til að koma skoðunum sínum á framfæri og láta stjórnendur vita af því sem vel er gert og hvað betur má gera.

Sjá nánar

Happdrættið

Búið er að draga í happdrættinu í tengslum við könnunina á Fyrirtæki ársins 2016. Í vinning voru tvö gjafabréf með Icelandair og fimm miðar fyrir tvo á Airwaves hátíðina í haust.

Vinningsnúmerin eru:

114401, 114844, 115999, 116106, 127192, 128038 og 133392
Sjá nánar