Nokkrar helstu niðurstöður

Í könnun VR á Fyrirtæki ársins er spurt um viðhorf til fjölmargra þátta, alls eru spurningarnar um 60 talsins. Hér að neðan er fjallað um nokkrar helstu niðurstöður könnunarinnar árið 2016.

Yfirmenn hrósa meira

Starfsfólk fær frekar hrós fyrir góða frammistöðu í ár en síðustu ár, að því er lesa má úr könnun VR. 68% svarenda í könnuninni segja að starfsfólki á vinnustaðnum sé hrósað þegar það standi sig vel. Árið 2011 var þetta hlutfall 62% og hefur hækkað jafnt og þétt síðustu ár.

Yngstu starfsmennirnir og jafnframt þeir sem hafa stystan starfsaldur segja frekar en aðrir að starfsfólki sé hrósað fyrir góða frammistöðu, 79% þeirra sem hafa unnið hjá fyrirtækinu í þrjú ár eða skemur segja að starfsmönnum sé hrósað á vinnustaðnum en 66% þeirra sem hafa lengsta starfsaldur, 11 ár eða lengur.

Hrós virðist algengara í smærri fyrirtækjum en þeim stærri – 72% starfsmanna í fyrirtækjum þar sem starfsmenn eru færri en tuttugu segja að yfirmenn hrósi starfsfólki en 65% í fyrirtækjum þar sem starfsmenn eru 100 eða fleiri.

Góður starfsandi

Mikill meirihluti eða 96% svarenda í könnun VR segir að þeim komi vel saman við samstarfsfólk sitt og nær níu af hverjum tíu segja að samskiptin á vinnustaðnum séu opin og hispurslaus.

Þá eru langflestir svarenda ánægðir með starfsandann á vinnustaðnum og segja 83% hann vera óþvingaðan og afslappaðan. Það vekur athygli að þeir sem hafa stystan starfsaldur - 1 til 3 ár - eru jákvæðastir hvað þetta varðar. Starfsmenn fyrirtækja í sérhæfðri þjónustu og fjármálafyrirtækjum gefa þessum þætti hærri einkunn en starfsmenn í öðrum, atvinnugreinum. Almennt fær starfsandinn þó háa einkunn hjá svarendum í könnun VR.

Ég get verið ég sjálf/ur !

Mikill meirihluti svarenda, eða 92%, er sammála þeirri staðhæfingu að þeir geti verið þeir sjálfir á vinnustað sínum. Þetta viðhorf er nokkuð jafnt burtséð frá aldri, kyni og menntun. Þó má sjá mun eftir því hversu stórt fyrirtækið er, 67% starfsmanna eru t.d. mjög sammála staðhæfingunni hjá fyrirtækjum þar sem starfsmenn eru færri en tuttugu en 52% þar sem starfsmenn eru yfir eitt hundrað.

Stærð fyrirtækis virðist einnig hafa áhrif þegar spurt er hvort starfsmenn geti óhikað sagt skoðanir sínar á vinnustaðnum, þó það geti valdið ágreiningi. Almennt segja 78% svarenda að þeir geti sagt sína skoðun óhikað. Í minnstu fyrirtækjunum er þetta hlutfall 83% en 76% í þeim stærstu, þar sem starfsmenn eru 100 eða fleiri. Þá má sjá að nokkur munur er á svörum þátttakenda eftir menntun og starfi. Eftir því sem menntun þeirra er meiri því líklegri eru svarendur til að segjast geta óhikað tjáð skoðanir sínar. Sama er uppi á teningnum þegar litið er til starfs, stjórnendur og háskólamenntaðir sérfræðingar virðast óhræddari við að segja sínar skoðanir en aðrir,

Sanngirni launa

Fleiri eru sáttir við sín launakjör í ár en fyrri ár og hefur einkunnin fyrir þennan lykilþátt ekki verið hærri frá árinu 2009. Í ár segjast 54% vera ánægð með sín launakjör en á árunum 2010 til 2015 var þetta hlutfall um og undir 50%. Meira en helmingur, eða 54%, telur að launakjör innan fyrirtækisins séu ákveðin af sanngirni og svipað hlutfall telur atvinnurekandann veita svipuð launakjör og gert er á sambærilegum vinnustöðum.

Karlar eru sáttari við launakjör sín en konur, bæði hvað varðar sanngirni og hvernig launin eru ákvörðuð - 58% karla eru ánægð með launakjör sín en 51% kvenna.

Starfsmenn hjá fyrirtækjum í sérhæfðri þjónustu eru ánægðastir þegar kemur að launum, 61% eru ánægð, en mesta óánægjan er meðal starfsmanna í fyrirtækjum í samgöngum, flutningum og ferðaþjónustu þar sem 43% segjast ánægð með launakjörin.

Næsti yfirmaður fær góða einkunn

Þátttakendur í könnun VR gefa sínum næsta yfirmanni almennt góða einkunn en spurningar um næsta yfirmann falla undir lykilþáttinn stjórnun, sem áður hét trúverðugleiki stjórnenda. Á síðustu árum hafa spurningar undir þessum þætti einkum snúið að stjórnendum fyrirtækja almennt. Í ár var gerð sú breyting að beina kastljósinu að næsta yfirmanni. Það er áhugavert að meiri jákvæðni er í garð næsta yfirmanns en stjórnenda almennt, að því er samanburður á milli ára sýnir.

Mikill meirihluti svarenda í ár, eða 83%, segir að næsti yfirmaður virði starfsfólkið mikils en í fyrra þegar spurt var um stjórnendur almennt voru 73% svarenda þeirrar skoðunar að stjórnendur fyrirtækisins virði starfsfólkið mikils. Sömu sögu er að segja þegar spurt er hvort viðkomandi fái stuðning og hvatningu frá næsta yfirmanni, 78% segja svo vera en það hlutfall var 68% þegar spurt var um stjórnendur almennt.

Svarendur könnunarinnar telja yfirleitt að þeir geti leitað til næsta yfirmanns síns þegar á þarf að halda, 89% segja að þeir geti það. Og næsti yfirmaður fær góða einkunn þegar kemur að sanngirni, 83% svarenda segja að þeirra næsti yfirmaður sé sanngjarn við starfsfólkið.
Karlar eru almennt jákvæðari í garð síns næsta yfirmanns en konur þó að munurinn sé ekki mikill, þar sem hann mælist á annað borð. Þá eru starfsmenn smærri fyrirtækja almennt ánægðari með sinn næsta yfirmann en þeir sem starfa hjá stærri fyrirtækjum.

Starfsöryggi eykst ár frá ári

Fleiri telja starfsöryggi sitt hjá fyrirtæki sínu gott í ár en undanfarin ár, 84% segja að það sé gott. Starfsöryggi hefur aukist ár frá ári, árið 2012 sögðu 79% starfsöryggi sitt gott, það hlutfall var 82% tveimur árum síðar og 83% á síðasta ári. Og eins og fyrr sagði er það 84% í ár.

Starfsöryggi eykst í takt við hækkandi starfsaldur, 83% þeirra sem hafa unnið í fyrirtækinu skemur en fjögur ár segja starfsöryggi sitt gott samanborið við 86% þeirra sem hafa unnið þar í átta ár eða lengur.

Starfsöryggi virðist meira í minni fyrirtækjum en þeim stærri og er það í takt við þá almennu niðurstöðu að starfsmenn minni fyrirtækja virðast almennt ánægðari en þeir sem starfa í stærri fyrirtækjum.

Allar niðurstöður

Fyrirtæki ársins - sigurvegarar

Johan Rönning, Expectus og Vinnuföt eru Fyrirtæki ársins 2016 samkvæmt niðurstöðum könnunar VR meðal félagsmanna og fleiri starfsmanna á vinnumarkaði. Hástökkvarar ársins eru þrír, einn í hverjum stærðarflokki: Klettur - sala og þjónusta, Fastus og Karl K. Karlsson.

Sjá nánar

Fyrirmyndarfyrirtæki

Fyrirtækin í tíu efstu sætum í hverjum stærðarflokki eru sannarlega til fyrirmyndar og telur VR ástæðu til að vekja sérstaka athygli á frammistöðu þeirra. Þessi fyrirtæki fá titilinn Fyrirmyndarfyrirtæki VR 2016. Mörg þessara fyrirtækja eru í efstu sætunum á hverju ári, hvernig sem staðan er.

Sjá nánar

Listi yfir fyrirtæki

Hér er hægt að sjá stöðu einstakra fyrirtækja í hópi stærri fyrirtækja þar sem starfsmenn eru 50 eða fleiri, í hópi meðalstórra fyrirtækja þar sem starfsmenn eru frá 20 upp í 49 eða í hópi lítilla fyrirtækja þar sem starfsmenn eru 19 eða færri. Hægt er að velja atvinnugrein og sjá eingöngu stöðu fyrirtækja innan þeirrar greinar.

Sjá nánar

Ríkir jafnrétti á vinnustaðnum?

Rúmlega 80% svarenda segja að jafnrétti ríki á þeirra vinnustað, hvort sem litið sé til kyns starfsmanna, aldurs , uppruna, kynhneigðar eða trúar- eða lífsskoðana. Fjölbreytni virðist mikil og fæstir telja að starfsfólki sé mismunað á þeirra vinnustað. Í ár er í fyrsta sinn spurt um jafnrétti þar sem niðurstöðurnar hafa áhrif á val á Fyrirtæki ársins.

Sjá nánar

Helstu niðurstöður

Fleiri eru sáttir við launakjör sín í ár en fyrri ár. Þá segist mikill meirihluti svarenda vera allsendis óhræddur við að segja skoðun sína í vinnunni, þó að það geti valdið ágreiningi. Svarendur gefa sínum næsta yfirmanni almennt góða einkunn og starfsöryggi hefur aukist ár frá ári. Hér má sjá helstu niðurstöður í könnuninni.

Sjá nánar

Allir geta verið með

Rúmlega eitt hundrað fyrirtæki sem birtast á listum VR yfir Fyrirtæki ársins 2016 tryggðu öllum starfsmönnum sínum þátttöku í könnuninni – óháð stéttarfélagsaðild þeirra – og hafa þau aldrei verið fleiri. Þessi fyrirtæki eru merkt með stjörnu (*) á listunum yfir fyrirtækin. VR hvetur fyrirtæki til að tryggja öllum starfsmönnum þátttöku.

Sjá nánar

Almennur vs. opinber

Könnunin á Fyrirtæki og Stofnun ársins nær ekki eingöngu til fyrirtækja heldur einnig til stofnana. SFR stéttarfélag og Starfsmannafélag Reykjavíkur bjóða félagsmönnum sínum þátttöku auk þess sem aðrir starfsmenn ríkisins taka einnig þátt á vegum fjármálaráðuneytisins. Alls nær könnunin til um 50 þúsund manna á vinnumarkaði.

Sjá nánar

Lykilþættirnir níu

Í könnun VR er spurt um viðhorf til níu lykilþátta í innra starfsumhverfi fyrirtækja. Mikill munur er á viðhorfi starfsmanna, m.a. eftir starfi, atvinnugrein og stærð fyrirtækis. Heildareinkunn er lægst hjá fyrirtækjum í iðnaði og samgöngum og flutningum en hæst hjá fyrirtækjum í sérhæfðri þjónustu.

Sjá nánar

Framkvæmdin

Gerðar voru breytingar á forsendum þátttöku félagsmanna í könnun VR í ár. Nú nær hún til félagsmanna sem voru greiðandi í desember 2015 en ekki eingöngu þeirra sem voru fullgildir. Þá ákváðu 109 fyrirtæki að bjóða öðrum starfsmönnum en félagsmönnum VR þátttöku í könnuninni.

Sjá nánar

Hugmyndafræðin

Í könnun VR á Fyrirtæki ársins er viðhorf starfsmanna til lykilþátta í starfsumhverfi vinnustaðarins metið. Könnunin er vettvangur fyrir félagsmenn til að koma skoðunum sínum á framfæri og láta stjórnendur vita af því sem vel er gert og hvað betur má gera.

Sjá nánar

Happdrættið

Búið er að draga í happdrættinu í tengslum við könnunina á Fyrirtæki ársins 2016. Í vinning voru tvö gjafabréf með Icelandair og fimm miðar fyrir tvo á Airwaves hátíðina í haust.

Vinningsnúmerin eru:

114401, 114844, 115999, 116106, 127192, 128038 og 133392
Sjá nánar