Framkvæmdin 2016

Könnunin náði til félagsmanna VR sem voru í félaginu í desember 2015. Að auki var fyrirtækjum boðið að aðrir starfsmenn en félagsmenn VR fengju senda könnunina. Alls nýttu um 109 fyrirtæki sér þetta boð. Listi kom frá þessum fyrirtækjum með nöfnum og heimilisfangi eða netfangi starfsmanna.

Fyrirtæki ársins 2016 fór þannig fram að félagsmenn VR fengu sendan tölvupóst, ef netfang var til staðar. Þá var hringt í félagsmenn sem ekki voru með netfang og þeim boðið að taka þátt í könnuninni á netinu. Ef þeir samþykktu, var netfangs aflað og könnunin síðan send á þá. Einnig var hringt í félagsmenn þar sem könnun virtist ekki komast til skila eða þar sem netfang var rangt. Þá var starfsmönnum þeirra fyrirtækja sem buðu öllum sínum starfsmönnum að taka þátt sendur listi á netinu ef slíku var komið við. Þeir starfsmenn sem ekki höfðu netfang var boðið að taka þátt á netinu, en þá var send slóð og lykilorð í GSM síma viðkomandi með SMS. Könnunin var gerð í febrúar og mars 2016.

Alls voru 35.538 manns í úrtakinu. Svör bárust frá 12.068 starfsmönnum um 1.000 fyrirtækja, en svör 126 svarenda voru ekki nothæf og því voru svör 11.942 manns notuð við úrvinnslu almennra spurninga, sem gerir 37,1% svarhlutfall. Svarhlutfall lækkar frá árinu 2015 en þá var það 45,5%. Ein helsta ástæða þess er að forsendum fyrir þátttöku félagsmanna var breytt, þ.e. nú fengu allir sem voru greiðandi til félagsins í desember og þegar könnunin var gerð að taka þátt en áður var miðað við fullgilda félagsmenn eingöngu. Mikilvægt er að hafa í huga að þetta er svörun úr heildarhópi eða þýði því allir félagsmenn VR, að uppfylltum framangreindum skilyrðum, höfðu möguleika á að taka þátt.

Til þess að fyrirtæki væru tekin með í greininguna á Fyrirtæki ársins 2016, og væru birt á þeim listum sem finna má á vefnum, þurfti fjöldi svarenda að ná ákveðnu lágmarki. Krafa var gerð um 35% svarhlutfall frá fyrirtæki. Auk þess var miðað við að lágmarki 5 svarendur svöruðu hjá fyrirtækjum með færri en 20 starfsmenn og að lágmarki 6 starfsmenn hjá fyrirtækjum með 20 til 49 starfsmenn. Hjá fyrirtækjum með 50 til 99 starfsmenn þurftu að lágmarki 10 starfsmenn, 20 starfsmenn hjá fyrirtækjum með 100 til 499 starfsmenn og 50 starfsmenn hjá fyrirtækjum með 500 starfsmenn eða fleiri að hafa sent svör sín til Gallup. Alls uppfylltu 226 fyrirtæki þessi skilyrði og byggja niðurstöður á vali á Fyrirtæki ársins 2016 á svörum 7.114 starfsmanna þessara fyrirtækja.

Mælingar

Fyrirtæki ársins 2016 voru valin með þeim hætti að spurningalisti var lagður fyrir starfsmenn fyrirtækja þar sem þeir voru inntir eftir mati á innra starfsumhverfi fyrirtækis síns. Mælingin náði til níu mismunandi þátta í starfsumhverfi fyrirtækja, en með því að láta mælinguna ná til margra þátta fæst heilsteypt mynd af innra starfsumhverfi þeirra. Svo víðtæk mæling hjálpar stjórnendum einnig að átta sig betur á stöðu mála hjá sínu fyrirtæki því þeir fá niðurstöður um hvern þátt starfsumhverfisins. Þannig er auðveldara að sjá í hvaða málum úrbóta er þörf og hvaða þættir eru í góðum farvegi.

Þáttagreining (factor analysis) var notuð til að greina undirliggjandi þætti sem skýra fylgni milli spurninga. Með þeirri aðferð kemur í ljós hvaða spurningar mæla tiltekin hugtök eða þætti, það er hvaða hugtök eru mæld í spurningalistanum og hversu mörg þau eru. Í þáttagreiningunni komu í megindráttum fram níu þættir.

Þeir níu þættir sem komu fram eru viðhorf starfsfólks til stjórnunar, launakjara, vinnuskilyrða, sveigjanleika vinnu, möguleika starfsmanna á sjálfstæðum ákvörðunum í starfi, ímynd fyrirtækis, ánægja og stolt starfsmanna, starfsandi í fyrirtækinu og nú í fyrsta skipti viðhorf til jafnréttis. Þættirnir níu eru samsettir úr þeim spurningum sem falla undir hvern þátt (sjá töflu 2 neðst á þessari síðu).

Hverri spurningu er hægt að svara á fimm punkta kvarða þar sem annar endi kvarðans gefur til kynna mikla ánægju með það sem spurt er um en hinn endinn gefur til kynna mikla óánægju. Einkunn á hverjum þætti stendur því fyrir meðalánægju svarenda á þeim spurningum sem falla undir viðkomandi þátt. Spurningunum er raðað upp í töflunni eftir hleðslu þeirra á þáttinn þannig að sú spurning sem er með hæsta hleðslu er efst.

Aðferð

Valið á Fyrirtæki ársins 2016 byggist á heildareinkunn sem er samsett úr þessum níu þáttum. Allir þættirnir taka gildi á bilinu 1 til 5, þar sem 5 gefur til kynna mjög mikla ánægju starfsmanna með viðkomandi þátt í starfsumhverfi fyrirtækis síns en 1 gefur til kynna mjög mikla óánægju. Ef fyrirtækið er með gildið 3 á þætti þá gefur það til kynna að starfsmenn séu hvorki ánægðir né óánægðir með viðkomandi þátt í starfsumhverfi fyrirtækisins.

Í samsetningu heildareinkunnar er vægi þáttanna níu ólíkt (sjá töflu 1). Sama mælistika er á heildareinkunninni og á þáttunum, lægsta gildi er 1 og gefur til kynna mesta óánægju eða neikvæðasta afstöðu en hæsta gildið er 5 og gefur til kynna mesta ánægju eða jákvæðasta afstöðu.

 

Tafla 1. Vægi þátta í heildareinkunn.

 
               

Stjórnun

 

15%

Starfsandi

     

13%

Launakjör

     

10%

Vinnuskilyrði

   

12%

Sveigjanleiki vinnu

   

8%

Sjálfstæði í starfi

   

8%

Ímynd fyrirtækis

   

10%

Ánægja og stolt

   

11%

Jafnrétti

 

 

12%

Við þáttagreiningu var notuð principal axis aðferð með hornskökkum (oblique) snúningi og var fylgni milli þátta í öllum tilfellum hærri en 0,3. Samanlagt skýra þættirnir 68,5% af heildardreifingu breytanna (sjá breytur/spurningarnar í töflu 2 neðst á síðunni). Vægi einstakra þátta í heildareinkunn byggir á því hve stórt hlutfall dreifingarinnar hver þáttur skýrir af dreifingu allra spurninganna.

Miðað var við að þáttahleðsla væri 0,3 eða hærri á viðeigandi þætti, en þá skýrir hvert atriði að minnsta kosti 9% af dreifingu þáttarins. Atriðagreining (item analysis) studdi það að þessi atriði áttu vel heima á viðeigandi þáttum. Á heildina litið voru atriði með góða þáttahleðslu við sína þætti.

Við atriðagreiningu kom í ljós að þættirnir níu hafa góða innri samkvæmni (sjá töflu 3).

 

Tafla 3. Áreiðanleiki kvarðanna sem mynda heildarmælingu á Fyrirtæki ársins.

                   

 

 

 

 

 

 

Cronbach’s Alpha

Meðalfylgni

 

Lægsta fylgni

Hæsta fylgni

 

 

 

 

 

 

Stjórnun

 

 

0,95

0,65

0,53

0,82

Launakjör

         

0,86

0,67

0,58

0,78

Vinnuskilyrði

         

0,86

0,48

0,36

0,62

Sveigjanleiki vinnu

       

0,83

0,50

0,40

0,71

Sjálfstæði í starfi

       

0,84

0,57

0,45

0,68

Ímynd fyrirtækis

       

0,88

0,71

0,67

0,76

Starfsandi

         

0,82

0,62

0,56

0,70

Ánægja og stolt

 

 

 

 

0,92

0,76

0,68

0,90

Jafnrétti

       

0,86

0,51

0,33

0,83

Meðalheildareinkunn fyrirtækja sem komust á lista yfir Fyrirtæki ársins, var 4,17 en töluverðu munar á hvort um fyrirtæki færri en 20 starfsmenn, fyrirtæki með 20 til 49 starfsmenn eða fyrirtæki með 50 starfsmenn eða fleiri er að ræða eins og sjá má í töflu 4.

Tafla 4. Meðaltöl þátta 

 

         

Fyrirtæki á lista með færri en 20 starfsmenn

Fyrirtæki á lista með 20 til 49 starfsmenn

Fyrirtæki á lista með 50 starfsmenn eða fleiri

Öll fyrirtæki á lista

         
         
       

Heildarmeðaltal

 

 

 

 

4,26

4,14

4,13

4,17

Stjórnun

 

4,27

        4,14

4,15

4,18

Starfsandi

       

4,36

4,31

4,37

4,34

Launakjör

       

3,55

3,39

3,25

3,38

Vinnuskilyrði

       

4,15

3,98

3,94

4,01

Sveigjanleiki vinnu

       

4,48

4,39

4,40

4,42

Sjálfstæði í starfi

       

4,48

4,33

4,30

4,36

Ímynd fyrirtækis

       

4,43

4,30

4,23

4,31

Ánægja og stolt

       

4,43

4,30

4,26

4,32

Jafnrétti

 

 

 

 

4,26

4,10

4,21

4,18

Af þáttunum níu var meðaltalið hæst á þáttunum sveigjanleiki vinnu, starfsanda og sjálfstæði í starfi en lægst á þættinum launakjör.

Tafla 2 - Þættirnir sem mynda mælingu á Fyrirtæki ársins 2016

Smelltu á plúsinn fyrir framan hvern þátt til að fá nánari upplýsingar.

Stjórnun
  • Ég fæ stuðning og hvatningu frá næsta yfirmanni mínum.
  • Næsti yfirmaður minn virðir starfsfólkið mikils.
  • Næsti yfirmaður minn er sanngjarn við starfsfólk.
  • Ég get leitað til næsta yfirmanns míns ef ég þarf á því að halda.
  • Næsti yfirmaður minn sér um að ég hafi möguleika til að þroska hæfileika mína.
  • Næsti yfirmaður minn bætir starfsaðstæður þegar þörf er á.
  • Það er skýrt til hvers næsti yfirmaður minn ætlast til af mér.
  • Á mínum vinnustað er starfsfólki hrósað þegar það stendur sig vel.
  • Hversu vel eða illa telur þú að þínum vinnustað sé stjórnað?
  • Ég ber fullt traust til stjórnenda fyrirtækisins.
Starfsandi
  • Mér finnst starfsandinn venjulega vera afslappaður og óþvingaður.
  • Samskipti eru opin og hispurslaus meðal samstarfsfólks míns.
  • Mér kemur vel saman við samstarfsfólk mitt.
Launakjör
  • Ánægja með launakjör.
  • Laun starfsfólks stofnunarinnar eru ákveðin af sanngirni.
  • Telur þú vinnuveitanda þinn veita betri, svipuð eða verri launakjör en gert er á öðrum sambærilegum vinnustöðum?
Vinnuskilyrði
  • Ánægja með vinnuaðstöðu, þ.e. vinnu- eða skrifstofurými.
  • Ánægja með lýsingu.
  • Ánægja með loftræstingu.
  • Ánægja með hljóðvist (ánægja eða óánægja með hljóð í rýminu).
  • Ánægja með matar- og kaffiaðstöðu.
  • Ánægja með öryggi á vinnustað.
  • Ánægja með tölvu- og tækjabúnað.
Sveigjanleiki vinnu
  • Ég get farið úr vinnu með litlum fyrirvara til að sinna aðkallandi erindum í einkalífi mínu.
  • Ég hef svigrúm til að útrétta í vinnutímanum þegar nauðsyn krefur.
  • Ertu ánægð(ur) eða óánægð(ur) með þann sveigjanleika sem þú hefur í vinnunni?
  • Ég á auðvelt með að samræma vinnu og fjölskyldulíf.
  • Ég á auðvelt með að taka sumarfrí/önnur frí á þeim tíma sem mér hentar.
Sjálfstæði í starfi
  • Mér finnst ég hafa góð tök á öllum þáttum starfs míns.
  • Mér finnst ég hafa næga yfirsýn yfir alla þá þætti sem krafist er af mér í starfi.
  • Markmiðin með starfi mínu eru skýr.
  • Þegar á heildina er litið hef ég mikil áhrif á hvernig starf mitt er unnið.
Ímynd fyrirtækis
  • Þegar fyrirtækið sem ég starfa hjá ber á góma er sú umræða yfirleitt vinsamleg.
  • Þegar á heildina er litið hafa viðskiptavinir jákvæða afstöðu til fyrirtækisins.
  • Þegar á heildina er litið er fyrirtækið sem ég starfa hjá talin vera mjög traust.
Ánægja og stolt
  • Á heildina litið er ég ánægð(ur) í starfi mínu.
  • Á heildina litið líður mér vel í starfi mínu.
  • Ég get mælt með vinnustaðnum sem góðum vinnustað við vini mína.
  • Ég er stolt(ur) af fyrirtækinu sem ég starfa hjá.
Jafnrétti
  • Á mínum vinnustað er lögð áhersla á jafnrétti kynjanna.
  • Á mínum vinnustað er skýr stefna um jafnrétti kynja.
  • Á mínum vinnustað finnst mér karlar og konur fá sömu tækifæri til starfsframa.
  • Á mínum vinnustað rr fólki ekki mismunað (t.d. eftir aldri, kyni, uppruna, kynhneigð eða trúar- eða lífsskoðun).
  • Á mínum vinnustað starfar fjölbreyttur hópur einstaklinga (t.d. hvað varðar aldur, kyn, uppruna, kynhneigð eða trúar- eða lífsskoðun).
  • Á mínum vinnustað eru bæði konur og karlar í ábyrgðarstöðum.

Allar niðurstöður