Almennar fréttir - 12.05.2026

Týnda kosningamálið  

Á laugardag verður gengið að kjörborðinu í sveitarfélögum landsins og flokkar keppast nú um athygli fólks í raunheimum jafnt sem á samfélagsmiðlum. Í slíku ati fara málefnin stundum halloka og að þessu sinni fer óþægilega lítið fyrir efnislegri umræðu um eitt mikilvægasta verkefni sveitarfélaganna sem er húsnæðismál. Húsnæði hefur grundvallaráhrif á lífsgæði og kjör fólks og hefur verið helsti drifkraftur verðbólgunnar. Þannig snerta húsnæðismál efnahagslífið eins og það leggur sig, ekki aðeins í dag heldur líka til framtíðar. Aðgerðaleysi í dag er verðbólga framtíðarinnar.  

Sveitarfélög halda á skipulagsvaldinu. Sveitarstjórnir ráða miklu um það hvar er byggt, hvers konar íbúðir eru byggðar og hvenær. Þannig er það í þeirra höndum að tryggja nægilegt magn af fjölbreyttum byggingarhæfum lóðum og skipulagi sem mætir þörfum samfélagsins. Þar hefur mikið vantað upp á til að koma á stöðugleika í húsnæðisuppbyggingu. Lóðir skila sér seint og illa og hægagangur ásamt síaukinni gjaldtöku sveitarfélaga hafa haft veruleg áhrif á húsnæðisverð til hækkunar.  

Á fjölsóttu málþingi VR og SI um húsnæðismál í febrúar sl. kom fram skýr krafa um að ríki og sveitarfélög taki höndum saman um langtímasýn í húsnæðismálum. Skipulagsferli sveitarfélaga sætti talsverði gagnrýni á fundinum og þar eru fjölmörg tækifæri til úrbóta sem geta flýtt fyrir uppbyggingu og átt þátt í að tryggja nægilegt og rétt framboð húsnæðis. Á fundinum kom þó líka fram skilningur á áskorunum sveitarfélaganna við uppbyggingu innviða í nýjum hverfum. En sveitarfélög verða að hafa skýra sýn í málaflokknum. Hvernig ætla þau að hátta uppbyggingu til framtíðar? Verður nægt framboð af lóðum og hvert verður fyrirkomulag gjaldtöku? Mun uppbygging innviða að öllu leyti vera greidd af íbúum nýrra hverfa? Hvernig verður tryggt að skipulag mæti þörfum samfélagins? Allt eru þetta spurningar sem krefjast vel ígrundaðra svara og geta ráðið miklu um lífsgæði almennings, verðbólguþróun og styrk atvinnulífsins á næstu árum. 

Þótt ólíkar skoðanir séu uppi um einstakar aðgerðir til að bregðast við húsnæðisvandanum, þá er nokkuð ríkur samhljómur um að aðgerðaleysi sé ekki valkostur. Við köllum eftir því að flokkar í framboði til sveitarstjórna skýri áform sín í húsnæðismálum. Húsnæðismál eru alltof mikilvæg til að þau megi týnast í skrautlegri kosningabaráttu. Það er bæði nauðsynlegt og mögulegt að koma á stöðugleika á húsnæðismarkaði. Við skorum á þau sem hljóta kjör til sveitarstjórna landsins að vinna að því. 

Nú reynir á, að krefjast raunhæfrar sýnar og ábyrgðar í húsnæðismálum áður en atkvæðin falla. Þegar eitt stærsta hagsmunamál heimilanna er annars vegar eiga kjósendur rétt á skýrum svörum núna, ekki eftir kosningar. 

Halla Gunnarsdóttir, formaður VR 
Sigurður Hannesson, framkvæmdastjóri SI 

Greinin birtist fyrst á visir.is 12. maí 2026