Almennar fréttir - 18.02.2026
Fimmtungur kjarasamningsbundinnar launahækkunar barnafólks fer til Reykjavíkurborgar
Á þessu ári tekur Reykjavíkurborg um 20% af kjarasamningsbundnum launahækkunum barnafjölskyldna í borginni. Mest munar þar í krónum talið um nýkynnta hækkun á leikskólagjöldum, en hitaveitukostnaður vegur hlutfallslega þungt. Gjaldskrár borgarinnar hafa að jafnaði hækkað umfram verðbólgu og langt umfram þær hóflegu hækkanir sem sveitarfélögin skuldbundu sig til við gerð síðustu kjarasamninga.
VR hefur greint ítarlega gjaldskrárhækkanir Reykjavíkurborgar en rétt er að taka fram að gjaldskrár hafa hækkað óhóflega í mörgum öðrum sveitarfélögum líka. Sveitarfélögin eru almennt ekki að standa við skuldbindingar sínar gagnvart kjarasamningum.
Ef miðað er við fjölskyldu á meðallaunum með eitt barn skiluðu kjarasamningsbundnar hækkanir þeim rúmum 49 þúsund krónum samanlagt aukalega í útborguð laun. Sé litið til helstu gjaldskrárliða borgarinnar þá hækka þeir um á bilinu 5%–15% milli ára. Fasteignagjöld hækka um 9,4%, sorphirða um 6,4%, hitaveita um 14,9% og leikskólagjöld fyrir 40 stunda vistun um rúm 11%, miðað við þær breytingar sem kynntar voru í gær og eiga að taka gildi í apríl nk. Þetta þýðir að fimmtungur kjarasamningsbundinna launahækkunar fjölskyldunnar rennur beint í aukin gjöld hjá Reykjavíkurborg. Ef viðkomandi fjölskylda þarf 42,5 stunda leikskólavistun hirðir Reykjavíkurborg næstum helming af kjarasamningsbundinni launahækkun hjónanna. Hefði borgin haldið sig við gjaldskrárhækkanir upp á 3,5%, eins og vonir stóðu til, hefðu hækkanirnar numið aðeins 4% af útborguðum launum, frekar en tæpum 20%.
„Við undirritun síðustu kjarasamninga skuldbundu sveitarfélögin sig til að stilla gjaldskrárhækkunum í hóf og huga sérstaklega að barnafólki. Mörg sveitarfélög hafa svikið þessar skuldbindingar og nú er Reykjavíkurborg að bætast í þeirra hóp. Barnafólk er flest að koma sér þaki yfir höfuðið og ber þungar byrðar í umhverfi hárra stýrivaxta og verðbólgu. Þessi hópur þarf á stuðningi að halda, fremur en þrengt sé enn frekar að fjölskyldum,“ segir Halla Gunnarsdóttir, formaður VR.
„VR barðist ötullega, ásamt fleiri stéttarfélögum, gegn því að gjöld yrðu stórhækkuð á foreldra leikskólabarna í Reykjavík og náði miklum árangri í þeirri baráttu. Upprunalegar tillögur borgarinnar gerðu ráð fyrir á bilinu 46%–183% hækkunum á leikskólagjöldum en hækkanirnar eru mun hóflegri. Það breytir því ekki að verið er að gera grundvallarbreytingar á leikskólastiginu á Íslandi sem ganga út á að velta kostnaði af styttingu vinnuvikunnar í leikskólum yfir á vinnandi foreldra á almennum markaði, sem vinna lengri vinnudag. Verðstýringar og tekjutengingar eru vanhugsuð stýritæki sem eiga ekki heima í grunnþjónustu.“
